Hậu cần của một đội đua thuyền buồm vòng quanh thế giới có thủy thủ đoàn, như The Ocean Race, gồm hai nửa: trên thuyền, thủy thủ phải sống nhiều tuần liền với đồ ăn đông khô, nước lọc từ biển, quần áo tối thiểu và bộ sửa chữa tính từng gam; trên bờ, một đội kỹ thuật đi trước tới từng cảng dừng để dựng xưởng, đón thuyền về, sửa chữa và kiểm tra lại toàn bộ chỉ trong vài ngày. Thủy thủ được lên ảnh, nhưng đội trên bờ quyết định chiếc thuyền có ra khơi được nguyên vẹn ở chặng sau hay không.
Cuộc đua và nhịp chặng
The Ocean Race bắt đầu năm 1973 với tên Whitbread Round the World Race, do hãng bia Whitbread tài trợ cùng hội đua thuyền của hải quân Anh. Từ mùa 2001–2002, giải mang tên Volvo Ocean Race, và từ mùa 2022–2023 đổi thành The Ocean Race. Giải thường diễn ra mỗi ba đến bốn năm, chia thành nhiều chặng nối các cảng trên khắp thế giới, có chặng kéo dài nhiều tuần qua Nam Đại Dương.
Khác với Vendée Globe, cuộc đua một người không dừng nghỉ, The Ocean Race có thủy thủ đoàn và có các cảng dừng. Chính những cảng dừng này mở ra cả một thế giới hậu cần trên bờ.
Trên thuyền: từng gam đều phải trả giá
Thuyền đua đại dương được tối ưu cho tốc độ. Mọi thứ không cần thiết đều bị bỏ lại. Trong giới đua thuyền có những giai thoại như cưa ngắn cán bàn chải đánh răng để bớt vài gam, hay bóc nhãn giấy khỏi bao bì. Dù là chuyện kể vui hay thật, nó nói lên tư duy chung: trọng lượng là kẻ thù.
Đồ ăn
Đồ ăn chính trên thuyền là thực phẩm đông khô đóng gói theo từng bữa, cho nước nóng vào là ăn được. Lý do là đông khô cực nhẹ so với lượng năng lượng nó mang lại, để được lâu và không cần tủ lạnh. Đi kèm là đồ ăn vặt như thanh năng lượng, hạt, sô-cô-la, bột pha đồ uống. Các đội thường làm việc với chuyên gia dinh dưỡng để tính khẩu phần theo chặng: chặng Nam Đại Dương lạnh cần nhiều năng lượng hơn chặng gần xích đạo nóng.
Người ta đóng đồ ăn theo ngày hoặc theo ca, đánh dấu rõ, để giữa sóng gió không ai phải lục tìm. Lượng đồ ăn được tính sát với số ngày dự kiến cộng thêm phần dự phòng, vì thuyền có thể bị chậm do gió lặng hoặc hỏng hóc.
Nước
Thuyền không chở đủ nước ngọt cho cả chặng. Thay vào đó, máy lọc nước biển bằng màng thẩm thấu ngược chạy bằng điện từ máy phát hoặc pin mặt trời, tạo nước để uống và để pha đồ ăn đông khô. Nếu máy lọc hỏng, đó là sự cố nghiêm trọng, vì vậy thuyền luôn có nước dự trữ khẩn cấp và thường có máy lọc tay dự phòng theo yêu cầu an toàn.
Ngủ và quần áo
Thủy thủ chia ca canh gác, ngủ theo lượt trong những chiếc giường treo hẹp ở thân thuyền, có khi phải chuyển giường sang mạn cao để giữ cân bằng. Quần áo mang theo rất ít: lớp lót giữ ấm, lớp giữa, bộ đồ chống nước ngoài cùng. Ở vùng biển lạnh, việc giữ đồ khô gần như không thể, nên ai cũng quý đôi tất khô cuối cùng.
Bộ sửa chữa
Giữa đại dương không có xưởng. Thuyền phải mang theo đồ sửa chữa cho những hỏng hóc có thể gặp: vải và keo vá buồm, sợi carbon và nhựa epoxy để vá thân, linh kiện điện tử, dây, ròng rọc dự phòng. Danh sách này là cuộc mặc cả liên tục giữa an toàn và trọng lượng. Thủy thủ đoàn thường có người được đào tạo sửa buồm, sửa điện, sửa động cơ.
Người thứ "không kéo dây": phóng viên trên thuyền
Từ mùa 2008–2009, mỗi thuyền chở thêm một phóng viên trên thuyền (onboard reporter). Người này không được tham gia điều khiển thuyền, nhiệm vụ là quay phim, chụp ảnh, viết bài và gửi về qua vệ tinh. Họ chịu cùng sóng gió, ăn cùng đồ đông khô, nhưng phải giữ máy móc khô ráo và kể lại câu chuyện cho người trên bờ. Đây là một vai hỗ trợ độc đáo: không giúp thuyền nhanh hơn, nhưng giúp cuộc đua tồn tại nhờ người xem.
Trên bờ: đội kỹ thuật chạy trước con thuyền
Trong khi thuyền đang ở giữa đại dương, đội bờ (shore team) đã bay tới cảng dừng kế tiếp. Họ thường gồm thợ đóng thuyền vật liệu composite, thợ buồm, thợ cột và dây, kỹ thuật viên điện – điện tử, người quản lý kho, người điều phối hậu cần, có khi có cả đầu bếp, nhân viên y tế và huấn luyện viên thể lực.
Dựng xưởng trong "làng đua"
Ở mỗi cảng dừng, ban tổ chức dựng một khu làng đua có bến cho thuyền và khu kỹ thuật. Thiết bị, dụng cụ, buồm dự phòng, phụ tùng được chở bằng container đi trước giữa các cảng, có khi bằng đường biển, có khi bằng đường hàng không nếu gấp. Khi thuyền về, đội bờ thường cẩu thuyền lên cạn, tháo buồm, kiểm tra từng chi tiết cột, ky, bánh lái, rồi sửa mọi hư hỏng trong thời gian giới hạn trước chặng sau.
Danh sách công việc
Trước khi thuyền về, đội bờ đã nhận từ thủy thủ qua vệ tinh danh sách hỏng hóc và đồ cần thay. Nhờ vậy, khi thuyền cập bến, vật liệu và người đã sẵn sàng. Đây là ví dụ điển hình của hậu cần "đặt đồ trước khi cần".
Bảng chia việc giữa thuyền và bờ
| Việc | Trên thuyền | Trên bờ |
|---|---|---|
| Đồ ăn | Ăn theo khẩu phần đã đóng gói | Tính khẩu phần, mua, đóng gói cho chặng sau |
| Nước | Chạy và bảo dưỡng máy lọc | Kiểm tra, thay màng lọc, dự phòng linh kiện |
| Hỏng hóc | Sửa tạm để về được cảng | Sửa triệt để, thay mới |
| Buồm | Vá khi rách | Kiểm tra, sửa hoặc thay theo luật giới hạn số buồm |
| Sức khoẻ | Tự xử trí vết thương nhỏ, liên lạc bác sĩ qua vệ tinh | Khám, phục hồi, vật lý trị liệu |
| Thông tin | Gửi dữ liệu, ảnh, danh sách hỏng hóc | Phân tích, chuẩn bị, liên lạc báo chí |
An toàn và y tế giữa đại dương
Ở những đoạn xa nhất của Nam Đại Dương, thuyền có thể cách nơi có người ở hàng nghìn km, xa hơn cả khoảng cách tới trạm vũ trụ quốc tế trên đầu. Cứu hộ có thể mất nhiều ngày. Vì vậy thủy thủ phải học các lớp an toàn biển và sơ cứu có chứng chỉ trước khi đua, thuyền có hộp y tế theo quy định, và đội có bác sĩ trên bờ trực liên lạc vệ tinh. Các thuyền cũng có thể phải chuyển hướng giúp đỡ nhau khi có sự cố, một truyền thống lâu đời của người đi biển.
Bài học cho người làm việc nhóm
- Tách rõ việc "trên thuyền" và "trên bờ": người đang chạy việc gấp chỉ nên lo sửa tạm và báo tình hình; người phía sau lo chuẩn bị và sửa triệt để.
- Báo trước để người hỗ trợ chuẩn bị: danh sách hỏng hóc gửi trước giúp đội bờ tiết kiệm cả ngày.
- Cân nhắc trọng lượng: mỗi quy trình, mỗi tài liệu, mỗi cuộc họp thêm vào đều là "trọng lượng" cho người đang chạy.
- Kể chuyện cũng là hỗ trợ: người ghi lại, truyền thông lại giúp công sức của cả đội được nhìn thấy.
- Ghi công đội bờ: khi thuyền thắng chặng, phần thưởng thuộc về cả những người mất ngủ ở xưởng.
Muốn tìm hiểu thêm, có thể xem các phim tài liệu và nhật ký phóng viên trên thuyền mà giải công bố sau mỗi mùa, hoặc đọc về lịch sử Whitbread Race. Người mới muốn đi thuyền buồm nên bắt đầu từ câu lạc bộ có huấn luyện viên và học các khoá an toàn trên biển.
Câu hỏi thường gặp
The Ocean Race là gì?
The Ocean Race là cuộc đua thuyền buồm vòng quanh thế giới có thủy thủ đoàn, chia thành nhiều chặng giữa các cảng. Giải bắt đầu năm 1973 với tên Whitbread Round the World Race, sau đó là Volvo Ocean Race rồi đổi tên như hiện nay từ mùa 2022–2023.
Thủy thủ đua thuyền vòng quanh thế giới ăn gì?
Chủ yếu là thực phẩm đông khô đóng gói theo bữa, pha với nước nóng, kèm đồ ăn vặt giàu năng lượng. Đông khô được chọn vì nhẹ, để lâu và không cần tủ lạnh.
Thuyền đua lấy nước ngọt ở đâu?
Thuyền dùng máy lọc nước biển bằng thẩm thấu ngược chạy bằng điện để tạo nước uống và nước pha đồ ăn. Thuyền vẫn mang nước dự trữ khẩn cấp và máy lọc tay phòng khi máy chính hỏng.
Đội bờ (shore team) làm gì?
Đội bờ đi trước tới cảng dừng, dựng xưởng, chuẩn bị vật liệu, rồi khi thuyền về thì kiểm tra và sửa chữa toàn bộ, đóng gói đồ ăn và thiết bị cho chặng sau.
The Ocean Race khác Vendée Globe thế nào?
The Ocean Race có thủy thủ đoàn và dừng ở nhiều cảng giữa các chặng. Vendée Globe là cuộc đua một người, đi vòng quanh thế giới không dừng nghỉ và không được nhận trợ giúp từ bên ngoài.
